„Prawna ochrona zwierząt doświadczalnych” – Sławomir Mroczkowski, Anna Frieske

Wydawca: Wydawnictwa Uczelniane Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego w Bydgoszczy, Bydgoszcz 2015, ISBN: 978-83-64235-58-0. Stron: 135

Syntetyczna monografia mająca na celu usystematyzowanie zagadnień prawnych z zakresu ochrony zwierząt doświadczalnych. Tematyka ta została wyłączona z ustawy o ochronie zwierząt w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 21 stycznia 2005 r. o doświadczeniach na zwierzętach. Omawiana pozycja uwzględnia stan prawny obowiązujący na dzień 1 września 2014 r., a więc – co istotne – bierze również pod uwagę Dyrektywę z dnia 22 września 2010 r. w sprawie ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych (63/2010). Poza aspektami wynikającymi ze wskazanych wyżej aktów prawnych, na uwagę zasługuje poruszenie tematu dobrej praktyki klinicznej weterynaryjnej oraz dobrej praktyki laboratoryjnej. Zawarty w drugiej części opracowania wykaz wzorów formularzy stosowanych w procedurze przeprowadzania doświadczeń na zwierzętach nadaje książce także wymiar praktyczny.

Spis treści:  PRZEDMOWA. ROZDZIAŁ 1. EKSPERYMENTY NA ZWIERZĘTACH, 1.1. Wprowadzenie, 1.2. W jakim celu wykonuje się doświadczenia na zwierzętach?, 1.3. Interakcje człowiek – zwierzęta doświadczalne, 1.4. Doświadczenia na zwierzętach w przeszłości, 1.5. Co to jest doświadczenie z wykorzystaniem zwierząt?, 1.6. Doświadczenia na zwierzętach źródłem postępu, 1.7. „Za i przeciw” eksperymentom na zwierzętach. ROZDZIAŁ 2. EWOLUCJA PRAWNEJ OCHRONY ZWIERZĄT DOŚWIADCZALNYCH W POLSCE, 2.1. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej, 2.2. Rozporządzenie Ministra Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 listopada 1959 r., 2.3. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, 2.4. Ustawa z dnia 21 stycznia 2005 r. o doświadczeniach na zwierzętach, 2.5. Dyrektywa z dnia 22 września 2010 r. w sprawie ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych (63/2010). ROZDZIAŁ 3. ZWIERZĘTA DOŚWIADCZALNE, 3.1. Co to jest zwierzę doświadczalne?, 3.2. Pochodzenie zwierząt doświadczalnych, 3.3. Jednostki doświadczalne, 3.4. Status genetyczny zwierząt laboratoryjnych, 3.5. Kontrola stanu zdrowotnego zwierząt doświadczalnych, 3.6. Identyfikacja zwierząt doświadczalnych. ROZDZIAŁ 4. DOBROSTAN ZWIERZĄT DOŚWIADCZALNYCH, 4.1. Opieka nad zwierzętami i kwalifikacje personelu, 4.2. Pomieszczenia dla zwierząt, 4.3. Obsada zwierząt doświadczalnych. ROZDZIAŁ 5. HUMANITARNE POSTĘPOWANIE ZE ZWIERZĘTAMI DOŚWIADCZALNYMI, 5.1. Zasada zastąpienia, ograniczenia i udoskonalenia, 5.2. Zakaz znęcania się nad zwierzętami doświadczalnymi, 5.3. Zakaz nieuzasadnionego zabijania zwierząt i ich uśmiercania w sposób niehumanitarny. ROZDZIAŁ 6. DOBRA PRAKTYKA KLINICZNA WETERYNARYJNA, 6.1. Wymagania wobec sponsora badania klinicznego weterynaryjnego, 6.2. Wymagania wobec badacza uczestniczącego w badaniu klinicznym weterynaryjnym, 6.3. Wymagania wobec monitora badania klinicznego weterynaryjnego, 6.4. Dokumentacja badania klinicznego weterynaryjnego, 6.4.1. Protokół badania klinicznego weterynaryjnego, 6.4.2. Końcowy raport badania klinicznego weterynaryjnego. ROZDZIAŁ 7. DOBRA PRAKTYKA LABORATORYJNA, 7.1. Organizacja jednostki badawczej i jej personel, 7.2. Pomieszczenia jednostki badawczej, 7.3. Aparatura pomiarowa, materiały i odczynniki, 7.4. Program zapewnienia jakości, 7.5. Systemy badawcze, 7.6. Materiały badane i materiały odniesienia, 7.7. Standardowe procedury operacyjne, 7.8. Realizacja badania, 7.9. Sprawozdania z badań, 7.10. Archiwizacja zapisów i materiałów, 7.11. Nadzór nad przestrzeganiem zasad Dobrej Praktyki Laboratoryjnej. ROZDZIAŁ 8. KOMISJE ETYCZNE DS. DOŚWIADCZEŃ NA ZWIERZĘTACH. 8.1. Skład Lokalnej Komisji Etycznej ds. Doświadczeń na Zwierzętach, 8.2. Tryb działania Lokalnych Komisji Etycznych ds. Doświadczeń na Zwierzętach, 8.3. Uzyskanie zgody na realizację doświadczeń na zwierzętach, 8.4. Ocena projektów doświadczeń na zwierzętach, 8.4.1. Cel doświadczenia, 8.4.2. Liczba zwierząt doświadczalnych, 8.4.3. Ocena stopnia inwazyjności procedur doświadczalnych wykonywanych na zwierzętach, 8.4.4. Wymagania w stosunku do osób zaangażowanych w realizację doświadczeń na zwierzętach, 8.4.5. Bilans pozytywnych i negatywnych skutków doświadczeń na zwierzętach, 8.5. Nadzór i kontrola doświadczeń na zwierzętach. Wykaz najważniejszych aktów prawnych dotyczących doświadczeń na zwierzętach. Wykaz wzorów formularzy.